Kort antwoord
De wet noemt geen vaste termijn. Zolang de reparatie niet betaald is, mag je het toestel houden. Spreek vooraf een bewaartermijn af, bijvoorbeeld drie maanden nadat het klaar is, en herinner de klant aantoonbaar. Pas als bewaren redelijkerwijs niet meer van je gevraagd kan worden, mag je het toestel laten verkopen. Wat het oplevert, minus wat de klant jou schuldig is, is van de klant.
Elke reparatiewinkel kent ze: de telefoon die al maanden in de la ligt. Gerepareerd, de klant is gemaild, en daarna niets meer. Bellen gaat naar de voicemail en de la raakt vol. Wat mag je ermee, en wanneer?
Je mag het toestel houden tot er betaald is
Zolang de klant de reparatie niet heeft betaald, hoef je het toestel niet mee te geven. Dat heet het retentierecht (artikel 3:290 van het Burgerlijk Wetboek). Je mag een zaak die je onder je hebt vasthouden tot de vordering die ermee samenhangt is betaald, en een reparatie aan dat toestel hangt daar duidelijk mee samen.
Het retentierecht is een drukmiddel, geen eigendom. Het toestel blijft van de klant. Je mag het dus niet zomaar verkopen of zelf gaan gebruiken omdat de klant niet betaalt.
De wet noemt geen vaste bewaartermijn
Een termijn als “na drie maanden is het van ons” staat nergens in de wet. Haalt de klant zijn toestel niet op, dan werkt hij niet mee aan de afronding van de opdracht. Juridisch heet dat schuldeisersverzuim (artikel 6:58 BW). Jij hoeft dan niet eindeloos klaar te staan, maar je moet wel netjes met het toestel omgaan.
De wet geeft daarna twee routes:
- In bewaring geven (artikel 6:66 BW). Je mag het toestel voor de klant bij een professionele bewaarder onderbrengen. Voor één telefoon is dat in de praktijk onhandig en te duur.
- Laten verkopen (artikel 6:90 BW). Kan bewaren redelijkerwijs niet meer van je worden gevraagd, dan mag je het toestel op een geschikte manier laten verkopen. De opbrengst komt dan in de plaats van het toestel. Dat geld is van de klant. Jij mag er wel verrekenen wat hij jou nog schuldig is, zoals de reparatie en afgesproken bewaarkosten.
Wanneer bewaren “niet meer van je gevraagd kan worden”, hangt af van de situatie: hoe lang het toestel al ligt, hoe vaak en hoe duidelijk je de klant hebt benaderd, wat je hebt afgesproken en wat het toestel waard is. Daarom zijn de afspraak vooraf en het bewijs achteraf zo belangrijk.
Maak het vooraf duidelijk
De meeste discussie voorkom je bij de intake. Zet in je voorwaarden en op de werkbon die de klant ondertekent:
- hoe lang je een toestel gratis bewaart nadat het klaar is, bijvoorbeeld drie maanden;
- of je daarna bewaarkosten rekent, en hoeveel;
- dat je het toestel na die termijn en na herinneringen mag laten verkopen of recyclen, en de opbrengst verrekent met wat er nog openstaat;
- dat de klant zelf een back-up maakt en dat het toestel voor verkoop gewist wordt.
Een termijn in je voorwaarden geeft je niet automatisch het recht om na drie maanden te verkopen, maar het maakt wel veel sterker dat je redelijk hebt gehandeld.
Zo pak je het stap voor stap aan
- Meld dat het klaar is. Per mail of sms, met je openingstijden en het bedrag dat nog betaald moet worden.
- Herinner na twee weken. Kort en vriendelijk. Vaak is de klant het gewoon vergeten.
- Bel na een maand. Noteer wanneer je gebeld hebt en wat er gezegd is.
- Stuur een laatste bericht. Na het verstrijken van je bewaartermijn: een duidelijke brief of mail met een laatste termijn, bijvoorbeeld vier weken, en wat je daarna doet. Verstuur het zo dat je kunt aantonen dat het is aangekomen, bijvoorbeeld aangetekend of per mail met een leesbevestiging.
- Rond af. Haalt de klant het toestel ook dan niet op, wis het, laat het verkopen en houd bij wat het opbracht. Verreken wat de klant je nog schuldig is en bewaar de rest voor hem. Leg alles vast: data, berichten, opbrengst.
Bewaar alles wat je verstuurt. Komt de klant na een jaar alsnog langs, dan wil je kunnen laten zien wanneer je hem hebt gemaild, gebeld en geschreven.
Let op de gegevens van de klant
Een telefoon of laptop zit vol persoonsgegevens: foto’s, berichten, wachtwoorden en vaak bankapps. Kijk er niet in. Zet het toestel volledig terug naar de fabrieksinstellingen voordat het je winkel verlaat, en noteer dat je dat gedaan hebt. Zo blijf je ook binnen de AVG.
Kort samengevat
Je mag het toestel houden zolang de reparatie niet betaald is. Spreek vooraf een bewaartermijn en eventuele bewaarkosten af, herinner de klant meerdere keren en aantoonbaar, en laat het toestel pas verkopen als je echt alles gedaan hebt. Wat het oplevert boven wat de klant jou schuldig is, blijft van de klant.
Vaak gevraagd
Mag ik bewaarkosten rekenen?
Ja, als je dat vooraf hebt afgesproken, bijvoorbeeld in je voorwaarden en op de werkbon die de klant tekent, en het bedrag redelijk is. Een paar euro per week na het verstrijken van een gratis termijn is gangbaar. Zonder afspraak vooraf wordt het lastig om achteraf kosten te vragen.
De reparatie is al betaald. Mag ik het toestel dan ook houden?
Nee. Het retentierecht geldt alleen zolang de klant jou iets schuldig is. Een betaald toestel bewaar je voor de klant. Na je afgesproken termijn en aantoonbare herinneringen kun je dezelfde route volgen, maar dan is de hele opbrengst van de klant, eventueel minus afgesproken bewaarkosten.
Mag ik een oud toestel gewoon weggooien of laten recyclen?
Niet zomaar, ook niet als het weinig waard is. Het blijft eigendom van de klant. Volg dezelfde stappen als bij verkopen. Is het echt niets meer waard, leg dat dan vast, bijvoorbeeld met een foto en een notitie, voordat je het laat recyclen.
Wat doe ik met de gegevens op de telefoon?
Bekijk ze niet. Zet het toestel terug naar de fabrieksinstellingen voordat het je winkel verlaat, en noteer dat je dat gedaan hebt. Op een telefoon staan foto's, berichten en vaak bankapps van de klant.
Deze gids is met zorg geschreven en gecontroleerd, maar is geen juridisch advies. Twijfel je over je eigen situatie, vraag het dan aan een jurist of het Juridisch Loket.
